ئەو وێنانەی ئەمڕۆ لە ناوچەكەدا دەیانبینین، پێمان دەڵێن لە ئێستادا ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست بووەتە گۆڕەپانی قەیرانە هەڵپەسێردراو و ململانێ بێكۆتاكان، بەبێ ئەوەی ئاسۆیەك بۆ تێپەڕاندنیان بەدی بكرێت. لە دۆسیەی ئێرانەوە بگرە، بە نادیاری ماوەتەوە و هیچ ئاماژەیەكی ڕوون بۆ ڕێككەوتن یان یەكلاییكردنەوەی نابینرێت، تا دەگاتە پەرەسەندنەكانی یەمەن و جموجوڵی حوسییەكان لەسەر گەرووی بابولمەندەب، كە جگە لە ئاڵۆزكردنی ئاسایشی دەریایی و ناوچەیی، بوونەتە هەڕەشەیەكی ئەمنی بەردەوام و تەنگیان بە عەرەبستانی سعودیە هەڵچنیوە. لەوێشەوە بۆ گۆڕەپانی سوریا، كە هێشتا ناسەقامگیرە و ناوبەناو دەبێتە هۆی پێكدادانی بەرژەوەندییە ستراتیژییەكان، بەتایبەت لە نێوان هێزە ناوچەییەكانی وەك (توركیا و ئیسرائیل). ئەمە جگە لە پرسی گروپە چەكدارەكانی عێراق و چەندین تەنگژەی دیكە، كە دۆخی گشتیی ناوچەكەیان خستووەتە بەردەم ئاڵنگاری جددی و چارەنووسێكی نادیارەوە لە بەرامبەر ئەم دیمەنە ئاڵۆزانەدا، هەڵوێستەكانی ئێستای واشنتۆن جێگەی تێڕامانن، لەم كاتە هەستیارەدا دۆناڵد ترەمپ و بەشێك لە بەرپرسانی باڵای كۆشكی سپی، لەگەڵ تەئكیدكردنەوە لە هەبوونی لێكتێگەشتن لەگەڵ حوسییەكانی یەمەندا ئاماژە بە دەرچون لە بازنەی ململانێكانی ئێران دەكەن پێش هەڵبژاردنەكانی كۆنگرێس لە ٣ی نۆڤەمبەر یان دەستبەجێ لە دوایەوە، بێ ئەوەی هیچ بژاردەیەكی جێگرەوە بۆ حەسمكردنی ئەم ئاڵۆزییە جەمسەرییەی ناوچەكە بخەنە ڕوو، لێرەدا دەگەینە خاڵی یەكتربڕینی قەیرانەكان لە ئێرانەوە بۆ یەمەن. لە بابلمەندەبەوە بۆ كەناری كەنداو. لە سوریا و عێراقەوە بۆ ئیسرائیل و توركیاو لە هەموویانەوە بۆ پرسیارێكی گەورەتر، ئایا ئەمریكا لە ئیدارەدانی قەیرانەكانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و ململانێی ئێراندا تووشی شكست بووە؟ یان ئەمە هەڵگری ئامانج و كۆدی شاراوەی دیكەیە؟ خودی پاشخانی مامەڵەكردنی ئەمریكا لە ناوچەكەدا پێمان دەڵێت، واشنتۆن لە هیچ هەل و مەرجێكدا لەگەڵ سەقامگیری ڕەهای ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا نەبووە، بەڵكو هەمیشە كاری لەسەر ئاراستەكردن و تەوزیفكردنی جەنگ و ململانێكان كردووە و لە بەرژەوەندی خۆی ئیستیسماری بەو ئاڵۆزییانەوە كردووە، لەم پێناوەشدا، لەهەر قۆناغیكدا دۆخێكی مەترسیدار و بەرەیەكی گرژیی لە ناوچەكەدا هێشتوەتەوە، بۆ مامەڵەی سیاسی و سەپاندنی هەژمونی خۆی. ئەگەر لەسەر ئەم بنەمایە خوێندنەوەیەكی واقیعی بۆ ئاماژە و لێدوانەكانی ئەم دواییانەی واشنتۆن بكەین، ڕون دەبێتەوە، كە كشانەوە لە مەلەفی ئێران و گۆڕینی سیاسەت بەرامبەر حوسییەكان، بە مانای پاشەكشە و چونە دەرەوە نییە لە هاوكێشەكان، بەڵكو تەنها تاكتیك و گۆڕینی ڕۆڵە لە گۆشەیەكی یارییەكەوە بۆ گۆشەیەكی دیكەی ستراتیژی، ئەم سینارێویەش، كە لە كرۆكدا (ئیدارەدانی قەیرانە لەبری چارەسەركردنی)، فورمێكی نوێی ئیدارەی ئێستای ئەمریكا نییە و ڕەگێكی قوڵی لە سیاسەتی دەرەوەی ئەو وڵاتەدا هەیە. محەممەد حەسەنەین هەیكەل لە كتێبی (الانفجار ١٩٦٧)دا جەخت لەوە دەكاتەوە، كە قەیرانی ١٩٦٧ تەنیا شەڕێك نەبو، بەڵكو تەڵەیەكی ئەمریكی بو، بەو پێیەی واشنتۆن ڕاستەوخۆ قەیرانەكەی دروست نەكرد، بەڵام بە وردی ئیدارەی دا و وەك هەلێكی زێڕین قۆستیەوە بۆ تێكشكاندنی پرۆژەی نەتەوەیی جەمال عەبدولناسر، بە بڕوای ئەو، ئەمریكا چاودێری گەرمبونی قەیرانەكەی دەكرد تا لە ساتی گونجاودا گڵۆپی سەوزی بۆ هێرشی پێشوەختەی ئیسرائیل هەڵكرد، بەمەش بەبێ بەشداریكردنی ڕاستەوخۆی خۆی، تواناكانی ئیسرائیلی گەورە كرد و هاوسەنگی هێزی لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا بەتەواوی بە قازانجی خۆی گۆڕی. بۆیە دوور نیە واشنتۆن هەمان سیناریۆی خستبێتە گەڕ بەڵام بە میكانیزم و ڕێوشوێنی جیاوازتر، ئەمە بە چ دەلیلێك؟ كرانەوە بەڕوی حوسییەكان و پشتگوێخستنی داواكارییەكانی ڕیاز بۆ لێدان لەو گروپە، زیاتر وەك ئامرازێكی فشار كاردەكات بۆ ملكەچكردنی سعودیە بۆ پڕۆژە هەرێمییەكەی تەلئەبیب، لەگەڵ ئەمەشدا، دەكرێت ئامانجی لەباربردنی(پەیماننامەی هاوبەشی سێ قۆڵی مەككە)یشی لەپشتەوە بێت هاوشێوەی تێكشكانی پرۆژە نەتەوەییەكەی جەمال عەبدولناسر، چونكە فۆرمەڵەبوونی هاوپەیمانییەكی هەرێمیی لەو شێوەیە لە نێوان ئەو سێ وڵاتەدا، لە دیدگای ئەمریكا و ئیسرائیلەوە هەڕەشەیەكی ستراتیژییە و ڕێگە بە تێپەڕبوونی نادرێت بەتایبەت، كە توركیا وەك جەمسەرێكی سەرەكی ڕێككەوتنەكە، لە ململانێیەكی قووڵدایە لەگەڵ ئیسرائیل. هێشتنەوەی پرسی ئێرانیش بە كراوەیی و بێ یەكلاییكردنەوە، لە بۆشاییەوە نەهاتووە و بەشێكە لە ستراتیژێتێكی گەورەتر، واشنتۆن دەزانێت حەسمكردنی قەیرانەكە پێویستی ناوچەكە بە چەتری ئەمریكا كەم دەكاتەوە، بۆیە وەك لە سەرەتادا ئاماژەمان پێدا، بەردەوامی ئەم ئاڵۆزییە خزمەت بە سیاسەتی ئیدارەدانی قەیران و تەوزیفی ململانێكان دەكات، ئەمەش دەستێكی كراوەتر بە كۆشكی سپی دەدات بۆ سنورداركردنی پەرەسەندنی ئەو هێزانەی هەوڵی بەهێزكردنی ڕۆڵی خۆیان دەدەن، بەتایبەت سعودیە و توركیا، تاوەكو هیچ كامیان نەبنە هێزێكی باڵادەست و سەربەخۆ لە هاوكێشەی ناوچەكەدا، بەواتایەكی ڕوونتر مەحاڵە ئەمریكا ئەو وەبەرهێنانە جیۆپۆلەتیكییەی لە قەیرانی ئێراندا كردوویەتی، بە دەستكەوتی كورتخایەن و بەرژەوەندی كاتی بیگۆڕێتەوە. سەرئەنجام، پێدراوەكان ئەو ڕاستییەمان بۆ دەسەلمێنن كە نەخشەرێگەی ئەمریكا لەسەر یاسایەكی نەگۆڕ وەستاوە هیچ قەیرانێك یەكلا ناكرێتەوە، تاوەكو تەواوی دەستكەوتە ستراتیژییەكانی لێ نەچنرێتەوە و قەیرانێكی نوێش لە شوێنێكی دیكەدا ئامادە نەكرێت، بۆیە، بەكراوەیی هێشتنەوەی ئەم هەمو بەرە ئاڵۆزە لە یەك كاتدا و حەسم نەكردنی هیچ پرسێكیان، نیشانەی شكستی واشنتۆن نییە، بەڵكو زەمینەسازی و ئامادەكارییەكی وردە بۆ سەوداو مامەڵەكردن بە كێشەكانەوە وەك كارتی فشار لە كات و شوێنی گونجاودا.
ئەو وتارانەی لە ماڵپەڕی رادیۆی نەوا بڵاودەكرێنەوە تەنها گوزارشت لە بۆچونی نوسەرەكانیان دەكات.