فەرمانگەی میدیاو زانیاریی حكومەتی هەرێمی كوردستان راپۆرتێكی دۆكیومێنتاریی لەسەر ئاستەنگەكانی بەردەم جێبەجێكردنی ماددەی 140ی دەستور بۆ ساڵانی نێوان (2005 تا 2025) بڵاوكردەوەو لە بەشێكیدا تیشیكی خستوەتە سەر روداوەكانی 16ی ئۆكتۆبەری ساڵی 2017 و رایگەیاندوە، روداوەكانی 16ی ئۆكتۆبەر تەنها گۆڕانكاریی سەربازی نەبون، بەڵكو كارەساتێكی مرۆیی و ئیدارییان بەدوای خۆیاندا هێناوە بەتایبەت لەقەزای دوزخورماتو كە ئامارەكان نیشانیانداوە زیانە مرۆییەكان 15 شەهیدو 115 بریندار لە ریزی هاوڵاتیانی مەدەنیدا بون و 3150 ماڵی هاوڵاتیانی كورد تاڵانكراون.
راشیگەیاندوە، 530 خانو و دوكانی كورد سوتێنراون یان تەقێنراونەتەوە لەگەڵ سوتاندنی 21 كارگەو قوتابخانە، لەگەڵ ئەوەشدا زیاتر لە 53 هەزار كەس لەو قەزایە ئاوارە بون.
ئەمەی خوارەوە دەقی راپۆرتەكەی فەرمانگەی میدیاو زانیاری حكومەتی هەرێمی كوردستانە:-
"فەرمانگەی میدیا و زانیاریی حكومەتی هەرێمی كوردستان،ڕاپۆرتێكی گشتگیر و دۆكیومێنتاریی لەسەر ئاستەنگەكانی بەردەم جێبەجێكردنی ماددەی ١٤٠ی دەستوور بۆ ساڵانی (٢٠٠٥-٢٠٢٥) بڵاو كردەوە.
ڕاپۆرتەكە ئەو پێشێلكارییە یاسایی و مرۆییانە ئاشكرا دەكات، كە لەو ناوچانە بەرامبەر بە كورد ئەنجام دەدرێن.
ئامارەكانی دوای ١٦ی ئۆكتۆبەری ٢٠١٧
بەپێی راپۆرتەكە، ڕووداوەكانی ١٦ی ئۆكتۆبەر تەنیا گۆڕانكاریی سەربازی نەبوون، بەڵكوو كارەساتێكی مرۆیی و ئیدارییان بەدوای خۆیاندا هێناوە، بەتایبەت لە قەزای دووزخورماتوو كە ئامارەكان بەم شێوەیەن:
زیانە مرۆییەكان: ١٥ شەهید و ١١٥ بریندار لە ریزی هاووڵاتیانی مەدەنی.
تاڵانكردن: ٣١٥٠ ماڵی هاووڵاتیانی كورد تاڵان كراون.
سووتاندن و تەقاندنەوە: ٥٣٠ خانوو و دوكانی كورد سووتێنراون یان تەقێنراونەتەوە، لەگەڵ سووتاندنی ٢١ كارگە و قوتابخانە.
ئاوارەبوون: زیاتر لە ٥٣ هەزار كەس لەو قەزایە ئاوارە بوون.
"تەعریبی سپی"؛ گۆڕینی دیمۆگرافیا لە ڕێگەی ئیدارە و كشتوكاڵەوە
راپۆرتەكە ئاماژە بە ستراتیجێكی نوێ دەكات بۆ گۆڕینی ناسنامەی ناوچەكان "تەعریبی ئیداری"، لەوانە:
داگیركردنی پۆستەكان: گۆڕینی ١٠ پۆستی باڵای ئیداری لە كەركووك و ١٠ پۆستی تر لە شەنگال كە پشكی كورد بوون و پێدانیان بە پێكهاتەكانی تر.
كێشەی زەوی و زار: زیندووكردنەوەی گرێبەستە كشتوكاڵییەكانی سەردەمی بەعس و هێنانی عەرەبی هاوردە بۆ سەر زەویی جوتیارانی كورد لە كەركووك، داقووق و سەرگەڕان.
فۆرمی خۆراك و ناسنامە: هەوڵدان بۆ گواستنەوەی فۆرمی خۆراك و ناسنامەی هەزاران خێزانی عەرەب بۆ ناو كەركووك.
شكستی دارایی و بەڵێنە سیاسییەكان
راپۆرتەكە وردەكارییەكی دارایی دەخاتە ڕوو؛ هەرچەندە بڕیار بوو بودجەیەكی بەرچاو بۆ قەرەبووكردنەوەی زیانلێكەوتووان تەرخان بكرێت، بەڵام:
لە ساڵانی ٢٠١٤، ٢٠١٥ و ٢٠١٨ تا ٢٠٢١، حكومەتی عێراق "سفر" دیناری بۆ ئەم ماددەیە تەرخان كردووە.
كۆی ئەو پارەیەی لە ماوەی ٢٠ ساڵدا خەرج كراوە (٢.٠٨ تریلیۆن دینار)، بەراورد بە قەبارەی زیانەكان و ژمارەی ئەو ١١٨ هەزار دۆسیەیەی چاوەڕێی یەكلاییكردنەوە دەكەن، زۆر كەمە.
ڕۆڵی نێودەوڵەتی و بڕیارە یاساییەكان
راپۆرتەكە تیشك دەخاتە سەر ئەوەی كە نەتەوە یەكگرتووەكان (UNAMI) لەنێوان ساڵانی ٢٠٠٧ بۆ ٢٠١٧ چەندین پێشنیاز و راپۆرتیان هەبووە، بەڵام جێبەجێ نەكراون. لە هەمان كاتدا، راپۆرتەكە جەخت لە بڕیارەكانی دادگای فیدراڵی ژمارە ١١٣ی ساڵی ٢٠١٧ و ٧١ی ساڵی ٢٠١٩ دەكاتەوە، كە ڕێگرییان كرد لە هەوڵە یاساییەكان بۆ هەڵوەشاندنەوەی ماددەی ١٤٠ و دووپاتیان كردەوە كە ماددەكە تا جێبەجێكردنی دوا قۆناغی (راپرسی) بەزیندوویی دەمێنێتەوە.
ئەم ڕاپۆرتەی فەرمانگەی میدیا و زانیاری دەیسەلمێنێت كە ماددەی ١٤٠ تەنیا دەقێكی دەستووری نییە، بەڵكوو كێشەی نیشتەجێبوون، مێژوو و ناسنامەی نەتەوەییە.
فەرمانگەی میدیا و زانیاری"